Kobieta w malarstwie polskim XX wieku

Muzeum Ziemi Lubuskiej zaprasza na otwarcie wystawy “Kobieta w malarstwie polskim XX wieku. Ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie”.

“Wybór obrazów na wystawę, to zestaw wspaniałych dzieł malarstwa polskiego XX w z kolekcji Muzeum Narodowego w Krakowie. Prace te nie są typowym portretem, lecz często swoistym przypatrywaniem się kobietom, czy wręcz dyskretnym ich podglądaniem. Dużo w tym malarstwie czułości, szacunku i należytej powściągliwości, gdyż portretowane to zazwyczaj żony i inne bliskie artystom osoby.

Na początku wieku widzimy Ją zazwyczaj elegancką, wytworną, ale zawsze podporządkowaną mężczyźnie. Odzwierciedla to praca Stanisława Dębickiego “Doktor Dwernicki z żoną przy fortepianie” (1902), przedstawiająca typową scenę salonową, jakże popularną w ówczesnym malarstwie. Obok wysublimowanych ujęć tego typu pojawia się też inny wizerunek. “Kobiety modlące się w kruchcie” (1902) Mieczysława Reyznera to przejmujący, realistyczny widok dwóch staruszek w kościelnej kruchcie – niezwykłe studium przemijania i zadumy nad człowieczym losem. Z tego samego okresu pochodzą radosne i mieniące się barwami obrazy, których bohaterkami są młode wiejskie dziewczyny. Prace “Dziewczyna przy oknie” (1903) Wincentego Wodzinowskiego oraz “List miłosny” (ok. 1910) Sylweriusza Saskiego reprezentują nurt ludowy i dokumentują ówczesną fascynację tą kulturą.

Z biegiem czasu sposób portretowania ulega przeobrażeniu i już na początku lat 20. modelki są ukazywane podczas prozaicznych, niemal banalnych czynności. Widać to w pracach Zbigniewa Pronaszki “Żona przy szyciu” (1921) oraz “Nauka czytania” (1919-21). Kolejne lata przynoszą jeszcze inne odsłony wizerunków kobiet. Przykładem są piękne portrety pędzla Aleksandra Krawczyka “Portret pani Biesiekierskiej z córką” (ok. 1925) czy Wiktora Gutowskiego “Portret żony Ksawery” (1929).

W okresie powojennym pojawiają się kobiety silne i samodzielne, wpisujące się w kanon malarstwa socrealistycznego. Kameralną odsłoną tamtej rzeczywistości jest obraz Józefa Kluzy pt. “Kompozycja” (ok. 1954) przedstawiający dwie kobiety w mieszkalnym wnętrzu. Z kolei, powstałe ćwierć wieku później, portrety Wiesława Szamborskiego dokumentują znojną i banalną powszedniość – “Pusty fotel” (1979) oraz “Codziennie” (1980).

Wiek XX zamyka Rafał Bujnowski trzema pracami Rozmawiają, Samolot, Idzie z wózkiem, wszystkie z 2000 r. obrazującymi trywialność rzeczywistości i jej pospolitość.

W tym wszystkim jest jeszcze kobieta pożądana i namiętna. Jej nagość. Na wystawie z kolekcji MNK pojawią się trzy akty: Ignacego Pieńkowskiego “Fatima” (1919), “Akt kobiecy” Alfonsa Karpińskiego z lat 20-tych XX w. oraz Jerzego Nowosielskiego “Streap-teas” (1967). Trzy jakże różne przedstawienia nagich kobiet. Z różnych czasów inaczej postrzegane, tak bardzo przy tym charakterystyczne dla swojej epoki.

Pokaz nie wyczerpuje różnorodności i wielowątkowości w sposobie pokazywania kobiet, jest ledwie subtelnie zarysowaną sugestią jak piękne są to istoty, w całym bogactwie znaczenia tego słowa. Próbuje odpowiedzieć na pytanie, jak przez sto lat zmieniło się spojrzenie na kobietę: jej fizyczność, rolę w życiu codziennym i funkcje społeczne. [Anna Budzałek]

Wystawę dopełni kilka obrazów z kolekcji Działu Sztuki Współczesnej Muzeum Ziemi Lubuskiej, a wśród nich m.in. Portret Józefiny Konińskiej (1936) Witkacego, Półakt z okularami (1968) Jerzego Nowosielskiego czy Starość (1955) Franciszka Starowieyskiego.

Ekspozycja wpisuje się w 100. rocznicę uzyskania przez Polki praw wyborczych po odzyskaniu przez nasz kraj suwerenności. Dekret wydany 28 listopada 1918 roku przez Józefa Piłsudskiego umożliwił kobietom czynne uczestnictwo w wyborach. Dokument stanowił, że „Wyborcą do Sejmu jest każdy obywatel Państwa bez różnicy płci”.
Na poście prezentowany jest obraz “Akt kobiecy” Alfonsa Karpińskiego z lat 20-tych XX w.

Termin wystawy: 27 IV – 24 VI 2018
Kurator wystawy: Anna Budzałek
Kurator Galerii Nowy Wiek: Leszek Kania

Close
Close
X

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informcji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close