poniedziałek , 26 Czerwiec 2017
Home / Informacje / Uczelnia / Ja bynajmniej wiem, co mówię
Słowniki nie gryzą - sprawdziliśmy! (fot. Kaja Rostkowska)

Ja bynajmniej wiem, co mówię

Nie chcę wytykać błędów i niekonstruktywnie was pouczać, w końcu człowiek uczy się przez całe życie. Tego artykułu chcieliście wy sami. Dowodem na to są maile kierowane do nas z prośbami o zajęcie się tematem poprawnej polszczyzny. Myślę więc, że warto choć przez chwilę zwrócić uwagę na to, co i jak mówimy.

■ Alternatywa dla słowników

Wielu z was korzysta z portali społecznościowych oraz przegląda różne strony internetowe. Dla nas, młodych ludzi, to szybka i wygodna forma komunikacji czy też sprawdzania informacji. Poniższe przykłady zaczerpnęłam właśnie z Internetu (choć oczywiście doceniam książkowe wydania słowników). Starałam się wybrać takie, które na długo zapadną w pamięć.

■ – Ja bynajmniej wiem, co mówię.
– Bynajmniej.

Posłużmy się krótkimi definicjami tych dwóch często mylonych słów:

przynajmniej – wyznacza minimalny, możliwy do zaakceptowania przez mówiącego zakres czegoś, np. Wypij przynajmniej mleko, lub komunikuje, że ilość lub miara czegoś jest nie mniejsza od wymienionej i że może być większa, np. Wyjechała przynajmniej na rok.

natomiast

bynajmniej – wcale, zupełnie, ani trochę, zgoła (zwykle w połączeniu z następującą partykułą nie), np. Głos miał donośny, ale bynajmniej nie przykry bądź Z miłością bynajmniej się nie taił.
    Krótko mówiąc, słowem bynajmniej zaprzeczamy, a partykułą przynajmniej określamy minimalną ilość lub zakres.

■ Dwa tysiące…

Od kilkunastu lat mamy ten sam problem. Który rok witaliśmy kilka miesięcy temu? Dwa tysiące trzynasty czy dwutysięczny trzynasty? Zgodnie z zasadami odmiany czasowników porządkowych jest to rok dwa tysiące trzynasty. Oczywiście mieliśmy też rok dwutysięczny, ale kolejne to już dwa tysiące pierwszy, dwa tysiące drugi itd.

■ W każdym bądź razie?

Dość często słyszymy wokół wyrażenie w każdym bądź razie. Zresztą, wskazaliście je mailach jako jedno z tych, które was najbardziej irytuje. W każdym bądź razie powstało ze skrzyżowania (tzw. kontaminacji) dwóch innych konstrukcji: w każdym razie i bądź co bądź. Językoznawcy jednoznacznie uznają w każdym bądź razie jako błędne. Jak widzimy, by mówić poprawnie, wystarczy opuścić tylko jedno słowo (bądź) zapożyczane z innego wyrażenia.

■ – Można to wziąść?
– Wszystko można braść.

Jakiś czas temu w obronie poprawności polszczyzny zaczęli stawać internauci. Na wielu blogach pojawiły się autorskie bądź zapożyczone obrazki komentujące zasłyszane błędy językowe. Jednym z nich była błędna postać czasownika wziąć. Słowo wziąść uznawane jest za błąd fleksyjny. Odkładając na bok etymologię tego słowa, językoznawcy twierdzą, że błędne wymawianie czasownika wziąć można wiązać z wpływem takich słów, jak siąść czy trząść.

■ Gdzie szukać odpowiedzi?

Na koniec chciałabym wam polecić kilka miejsc, w których możecie szukać odpowiedzi na pytania dotyczące języka polskiego. To właśnie z nich korzystałam podczas pisania tego artykułu. Są to strony:

www.sjp.pwn.pl
www.poradnia.pwn.pl
www.poradniajezykowa.pl
www.facebook.com/polszczyzna

Na stronach internetowych poradni językowych możecie też poprosić o odpowiedź na każde nurtujące was pytanie związane z językiem polskim. Czasami nie trzeba szukać zbyt daleko. Mamy swoją własną, uniwersytecką poradnię językową: www.poradnia-jezykowa.uz.zgora.pl

■ Po co?

Wiele argumentów podaje się, próbując przekonać społeczeństwo, że warto dbać o to, jak się mówi w języku ojczystym. Najbardziej trafnym jest parafraza znanego powiedzenia. Pamiętaj zatem, że jak cię słyszą, tak cię piszą!
 

Autor: Kamila Menke

Jeśli znajdziesz błąd, zaznacz go i wciśnij Ctrl+Enter.

Komentarze

X

Spelling error report

The following text will be sent to our editors:

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informcji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close