Home / Informacje / Polska i Świat / Jaki mamy czas?
fot. Thomas Zobl
(fot. Thomas Zobl)

Jaki mamy czas?

Państwowy Czas Urzędowy – czyli uniwersalny czas koordynowany UTC(PL) – to oficjalny czas, do którego wszyscy się odnosimy. “Czasem urzędowym sterowany jest np. sygnał radiowy, który możemy usłyszeć na antenie Polskiego Radia w samo południe” – wyjaśnia inż. Michał Marszalec, kierownik Zespołu Metrologii Czasu i Częstotliwości Instytutu Łączności – Państwowego Instytutu Badawczego.

Dodaje, że UTC(PL) jest udostępniany nie tylko za pomocą sygnału radiowego, ale także za pomocą serwerów NTP (urządzeń umożliwiających synchronizację czasu – PAP), zegarynki oraz połączeń modemowych. Dzięki temu można przeprowadzać operacje giełdowe w odległych od siebie miejscach w Polsce i na świecie oraz  dokonywać wszelkich bardzo szybkich transakcji elektronicznych.

Istnieje również Międzynarodowa Skala Czasu – TAI. Jak i gdzie jest wyznaczana?

Jak tłumaczy inż. Marszalec, na całym świecie jest kilkaset atomowych wzorców czasu – są to urządzenia wielkości komputera (wzorce cezowe) lub lodówki (wzorce wodorowe). W Polsce znajdują się one m.in. w Instytucie Łączności, Głównym Urzędzie Miar czy Obserwatorium Astrogeodynamicznym Centrum Badań Kosmicznych niedaleko Poznania.

“Wzorce sekundy z poszczególnych laboratoriów porównywane są zdalnie za pomocą satelitów nawigacyjnych oraz telekomunikacyjnych” – opowiada ekspert.

Wyniki 350 wzorców z całego świata są przesyłane do Sevres pod Paryżem, gdzie mieści się Międzynarodowe Biuro Miar i Wag (BIPM – Bureau International des Poids et Mesures). Na ich podstawie wyznaczana jest właśnie Międzynarodowa Skala Czasu – TAI.

Marszalec podkreśla, że BIPM nie generuje fizycznego sygnału czasu, tylko wyniki obliczeń, które określają, o ile sekunda każdego z wzorców opóźnia się lub o ile jest za wczesna w stosunku do sekundy w TAI.

Uniwersalny czas koordynowany – UTC – (Universal Coordinated Time) w stosunku do TAI jest korygowany o liczbę sekund przestępnych. “Co parę lat z 31 grudnia na 1 stycznia dodaje się lub odejmuje sekundę przestępną. Chodzi o to, by wyrównać bardzo dokładny czas atomowy i dopasować go do tego jak zachowuje się Ziemia w stosunku do słońca. Po dodaniu sekund przestępnych do TAI uzyskiwany jest czas UTC” – wyjaśnia Marszalec.

Niestety dane z BIPM poszczególne państwa otrzymują z sześciotygodniowym opóźnieniem.

“Dlatego grupa polskich laboratoriów czasu w 1997 roku rozpoczęła współpracę w celu wyznaczania lokalnej niezależnej skali czasu. W latach późniejszych do współpracy dołączyły także laboratoria z Litwy i Łotwy. W ten sposób powstała Polska Atomowa Skala Czasu TA(PL). Dzięki temu wszystkie uczestniczące w niej wzorce można kontrolować w krótszym czasie” – opisuje specjalista.

Instytut Łączności we współpracy z Obserwatorium Astrogeodynamicznym Centrum Badań Kosmicznych, Głównym Urzędem Miar oraz pozostałymi członkami grupy opracował i wciąż rozwija Bazę Danych dla TA(PL).

Marszalec zaznacza, że ten system jest unikalnym rozwiązaniem w skali światowej, który umożliwi bieżącą kontrolę krajowych wzorców niemalże w czasie rzeczywistym.

Poprawki otrzymane z BIPM i TA(PL) wprowadzane są do urządzenia zwanego mikrostepperem, należącego do Głównego Urzędu Miar. “Na tym urządzeniu generowany jest czas urzędowy dla Polski” – tłumaczy Marszalec.

Marszalec zapewnia jednak, że przejście z czasu zimowego na letni lub odwrotnie, nie powinno powodować specjalnych komplikacji nawet w tak skomplikowanym systemie. Moment przeprowadzenia tej zmiany – między godziną 2 a 3 w niedzielę – powoduje, że proces odbywa się bez specjalnych komplikacji.

“Umiemy kontrolować czas z dokładnością nie tylko co do godziny, ale nawet kilku nanosekund. Zresztą przełączenia takie są dokonywane bezproblemowo od lat, więc i tym razem nic się przy tej okazji zepsuć nie powinno” – przekonuje kierownik Zespołu Metrologii Czasu i Częstotliwości.

Autor: PAP – Nauka w Polsce, Ewelina Krajczyńska

Like
Like Love Haha Wow Sad Angry

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

X

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informcji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close